10 საუკეთესო იტალიური ფილმი

nugo July 10, 2021

ევროპული ფილმები ყოველთვის განსხვავდება ჰოლივუდის ფილმებისგან და ამას მაყურებელი ყოველთვის აღნიშნავს, მეტიც, ბევრი სწორედ ევროპულ ფილმებს ანიჭებს უპირატესობას.

დღევანდელ კოლექციაში გადავწყვიტეთ იტალიურ კინოზე გვესაუბრა და ფილმებზე, რომლებმაც თავის დროზე მსოფლიოს კინოინდუსტრიაში თავისი კვალი დატოვეს.

სიკვდილი ვენეციაში (1971)

დირკ ბოგარდის პერსონაჟი გუსტავ ფონ აშენბახი ლიდოში, ვენეციასთან ახლოს საკურორტო ქალაქში მიემგზავრება. კუნძულზე ის ყველაფრის დავიწყებას და ავადმყოფი გულისთვის ექიმის გამოწერილი სიმშვიდის პოვნას აპირებს, მაგრამ ყველაფერი მისი გეგმის მიხედვით არ მიდის… თომას მანის ამავე სახელწოდების ნოველის მიხედვით გადაღებულ ფილმში ლუკინო ვისკონტიმ უმნიშვნელო დეტალები შეცვალა, მაგალითად, აშენბახი, მწერლის ნაცვლად კომპოზიტორია, მაგრამ მთავარი ნაწილი უცვლელი დატოვა: ვენეციაში მას მხოლოდ პოლონელი ბიჭის სიყვარული არ ელოდება… ფილმი ოსკარზე საუკეთესო კოსტიუმების დიზაინისთვის იყო ნომინირებული.

რომი (1972)

იტალიური პროვინციის სკოლის მოსწავლეებმა მასწავლებლის წინამძღოლობით გადაკვეთეს რუბიკონი, შემდეგ კი მთავარი ეროვნული ღირებულებების სლაიდების სანახავად მიემართებიან: “კაპიტოლიუმის ძუ მგელი”, სანტა მარია მაჯორეს ეკლესია, ცეცილიი მეტელის აკლდამა და ნახევრად შიშველი ქალბატონი, წმინდა პეტრეს ბაზილიკას ნაცვლად. ასე იწყება ფედერიკო ფელინის “რომი”, რომელიც რამდენიმე მეტაფორული, ხმაურიანი და ხანდახან არეული ნოველისგან შედგება და ეძღვნება საყვარელ ქალაქს, მეძავებს, ბომბებს და, რა თქმა უნდა, სპაგეტის… ფელინის ფილმი ოქროს გლობუსზე საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის იყო ნომინირებული.

ნეაპოლის ოქრო (1954)

ვიტორიო დე სიკას კამერა ნეაპოლისკენაა მიმართული და ექვს შავ-თეთრ ისტორიას მოგვითხრობს მის მაცხოვრებლებზე, რომლებიც ერთმანეთს, ალბათ, არც კი იცნობენ. ტრაგიკომედიური ჩანახატები მალევე მიგახვედრებთ, რომ “ნეაპოლის ოქრო” – რა თქმა უნდა, ადამიანები არიან. მორიდებული და დიდებული, სევდიანი და სასიხარულო, როგორც თავად დე სიკა ამბობს, ისინი უბრალოდ თავიანთი საქმეებით არიან დაკავებულები: ვიღაც თხოვდება, ვიღაც ბავშვს ასაფლავებს, სხვები კი პიცას ყიდიან… სხვათა შორის, სწორედ ამ პიცის სცენაში ჩნდება პირველად სრულყოფილი როლით სოფი ლორენი.

მამა რომა (1962)

გარეუბნის მუშები, ხულიგნები და ადგილობრივი ციხეც კი – რომს შეუძლია იყოს არამარტო ლამაზი, არამედ ცინიკური და ბოროტიც. პიერ პაოლო პაზოლინი ყოფილი მეძავის, სახელად მამა რომას ისტორიას მოგვითხრობს, რომელსაც ანა მანიანი ასრულებს. ის ყველანაირად ცდილობს ახალი ცხოვრების დაწყებას სწორედ რომის მახლობლად. მისი მცდელობები წარუმატებელია, მისი თექვსმეტი წლის ვაჟი კი, საერთოდ არ აპირებს ნორმალური ცხოვრებისთვის ბრძოლას. მას ნივთები გააქვს სახლიდან, უხეშობს და უსაქმურად დაეხეტება რომში.

ლეოპარდი (1963)

ლუკინო ვისკონტიმ ჯუზეპე ტომაზი დი ლამპედუზას რომანის ეკრანიზაციაში მოცემული საუკუნე,  გასული საუკუნით ჩაანაცვლა. იტალია ერთიანდება, არისტოკრატიის დრომ ჩაიარა – XIX საუკუნის 60-იანი წლები ახლოვდება. თავად დონ ფაბრიციო სალინას, რომელსაც ბერტ ლანკასტერი ასრულებს, ყველაფერი ესმის, მაგრამ არაფრის შეცვლა არ შეუძლია. თუ მისივე შედარებებს გამოვიყენებთ, ის – ლეოპარდია, და ტურებთან (ასე ერთი სიტყვით ახასიათებს ის ბურჟუაზიას) ურთიერთობას საერთოდ არ აპირებს, რასაც ვერ ვიტყვით მის გულგრილ ნათესავზე (ალენ დელონი), რომელიც ამ ცვალებად სამყაროში ნამდვილად იპოვის თავის ადგილს. ფილმი ოსკარზე საუკეთესო კოსტიუმების დიზაინისთვის იყო ნომინირებული.

ჩოჩარა (1960)

ვიტორიო დე სიკას კიდევ ერთი ისტორია, რომელშიც სოფი ლორენი უწიგნური, მაგრამ მოხერხებული ჩეზირას როლს ასრულებს. მან თავისი მცირე ბიზნესი, უფრო სწორად, პატარა მაღაზია, სოფლის პეიზაჟში უნდა გადაცვალოს, რომელიც არც ისეთი ლამაზია, მაგრამ ომი უფრო და უფრო ახლოვდება, ყუმბარების ხმა კი სულ უფრო მკვეთრად ისმის და დროც არ იცდის. ფილმის მთავარი მხატვრული ღირებულება ყველასთვის თავიდანვე გასაგები იყო, რაც ლორენის ოსკარმაც დაამტკიცა საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის. უნდა აღინიშნოს, რომ სოფი ლორენი პირველი მსახიობია, რომელმაც ოსკარი უცხოენოვანი ფილმისთვის მიიღო.

უზომოდ შეყვარებული (1981)

ადრიანო ჩელენტანოს პერსონაჟი ბარნაბა ჩიკინი, რომის ავტობუსის მძღოლია, მაგრამ ისე იქცევა, თითქოს მთელი ქალაქის მმართველი იყოს. მის ქედმაღლობას ვერც ულამაზეს ორნელა მუტისთან შემთხვევითი შეხვედრა შველის. ჩელენტანოს პერსონაჟის მომხიბვლელობის და შარმის გავლენის ქვეშ მოქცევას ისე სწრაფად, როგორც ეს რომაელ ქალებს სჩვევიათ, ორნელა მუტის პერსონაჟი არ აპირებს, თუმცა არც ბარნაბა ჩიკინი აპირებს დანებებას.

ვაჟიშვილის ოთახი (2001)

ამ ფილმში ნანი მორეტი თავად არის რეჟისორიც, სცენარისტიც და მსახიობიც, რომლის სიუჟეტიც პროვინციელი ფსიქოანალიტიკოსის შესახებ მოგვითხრობს. მისი ცხოვრება ძალიან განსხვავდება პაციენტების ცხოვრებისგან იქამდე, სანამ კვირა დღეს ვაჟთან ერთად სარბენად არ წავა. ნანი მორეტის ფილმი 2001 წელს კანის ფესტივალზე ოქროს პალმის რტოს მფლობელი გახდა.

ახალი კინოთეატრი “პარადიზო” (1988)

კინოთეატრი – სამყაროს ცენტრი პატარა იტალიურ ქალაქში, კინომექანიკოსი კი – ბედისწერების აღმსრულებელი. ასეთ სამყაროში გაიზარდა ტოტო, რომლის მშიერი ბავშვობაც, გარკვეულწილად, ბედნიერი იყო. ჯუზეპე ტორნატორემ შექმნა მოვლენების და გამოსახულებების ჯაჭვი და გვაჩვენა, თუ რამდენად მოქმედებს წარსულში ნანახი ფილმები სალვატორეზე აწმყოში. ფილმმა ოსკარი საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის მიიღო.

დიდებული სილამაზე (2013)

ეს არის ფილმი წარსულის რომიდან აწმყოს რომში, სადაც ტონი სერვილოს პერსონაჟმა, მწერალმა ჯეპ გამბარდელამ ახლახანს თავისი 65-ე დაბადების დღე გადაიხადა და ამასთან დაკავშირებით ცხოვრებაზე თავისი შეხედულებების გადაფასება გადაწყვიტა. ფილმმა ოსკარი საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის მიიღო. ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ პაოლო სორენტინოს ფილმს ხშირად ფედერიკო ფელინის “ტკბილ ცხოვრებას” ადარებენ.